Datblygiadau a dylanwad o’r tu allan


Er y dywedir bod y cyfreithiau yn adlewyrchu’r gymdeithas yng Nghymru’r oesoedd canol, ceir tystiolaeth o fewn y testunau eu hunain ac hefyd y tu allan i’r testunau cyfraith bod y gyfraith yn datblygu yn gyson. Yn dilyn concwest Cymru ym 1282, datganodd Statud Rhuddlan y dylid peidio â dilyn Cyfraith Hywel mewn achosion troseddol, ond fe ymddengys bod y gyfraith gynhenid yn parhau i gael ei dilyn, o leiaf yn rhannol, hyd y Deddfau Uno ym 1536. Hefyd, roedd peth dylanwad ar Gyfraith Hywel o Loegr, o’r Iwerddon yn y cyfnod cynharach, ac hefyd gan gyfraith canon.
(c)Llyfrgell Genedlaethol Cymru

(c)Llyfrgell Genedlaethol Cymru



Bieler, L., ‘Towards an Interpretation of the So-Called “Canones Wallici”’, yn J. A. Watt, J. B. Morrall and F. X. Martin (gol.), Medieval Studies Presented to A. Gwynn (Dublin, 1961), 387-392.

Brand, P., ‘An English Legal Historian Looks at the Statute of Wales’, yn T. G. Watkin (gol.), Y Cyfraniad Cymreig: Welsh Contributions to Legal Development (Cymdeithas Hanes Cyfraith Cymru, Caerdydd, 2005), 20-56.

Brynmor-Jones, D., ‘The Brehon Laws and their Relation to the Ancient Welsh Institutes’, Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion (1904), 7-36.

Brynmor-Jones, D., ‘Foreign Elements in Welsh Law’, Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion(1916-17) 1-51.

Charles-Edwards, T. M., The Early Medieval Gaelic Lawyer, (Quiggin Pamphlets on the Sources of Mediaeval Gaelic History, 4, Cambridge, 1999).

Davies, D. S., ‘Welsh Makers of English Law’, yn T. G. Watkin (gol.), YCyfraniad Cymreig: Welsh Contributions to Legal Development (Cymdeithas Hanes Cyfraith Cymru, Caerdydd, 2005), 1-19.
(c)Llyfrgell Genedlaethol Cymru

(c)Llyfrgell Genedlaethol Cymru


Davies, R. R., ‘The Twilight of Welsh Law 1284-1536’, History 51 (1966), 143-164.

Davies, R. R., ‘The Survival of the Blood Feud in Medieval Wales’, History 54 (1969), 338-357.

Davies, R. R., ‘The Law of the March’, Cylchgrawn Hanes Cymru 5 (1970), 1-30.

Elias, G. A., ‘Llawysgrif Peniarth 164 a Pharhad Cyfraith Hywel yn yr Oesoedd Canol Diweddar’, Llên Cymru 33 (2010), 32-50.

Haddan, A. W., a Stubbs, W., (gol.), Councils and Ecclesiastical Documents Relating to Great Britain and Ireland (3 Vols, London, 1869-71).

Ifans, D., William Salesbury and the Welsh Laws (Pamffledi Cyfraith Hywel, Aberystwyth, 1980).

James, C., ‘Tradition and Innovation in some Later Medieval Welsh Lawbooks’, Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd 40 (1993), 148-156.

James, C., ‘Ban Wedy i Dynny: Medieval Welsh Law and Early Protestant Propaganda’, Cambrian Medieval Celtic Studies 27 (1994), 61-86.

James, C., ‘Parhad, Pragmatiaeth, Propaganda: Llawysgrifau Cyfraith Hywel yn yr Oesoedd Canol Diweddar’, Cof Cenedl 22 (2007), 33-36.

Jenkins, D., ‘Legal and Comparative Aspects of the Welsh Laws’, Rhifyn Arbennig Cylchgrawn Hanes Cymru: Y Cyfreithiau Cymreig (1963), 51-59.

Jenkins, D., ‘The Date of the ‘Act of Union’’, Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd 23 (1968-70), 345-346.

Jenkins, D., ‘Towards the Jury in Medieval Wales’ yn J. W. Cairns a G. McLeod (gol.), The Dearest Birth Right of the People of England: The Jury in the History of the Common Law (Oxford, 2002), 17-46.

Jenkins, D., ‘Borrowings in the Welsh Lawbooks’, yn P. Brand, K. Costello ac W. N. Osborough (gol.), Adventures of the Law: Proceedings of the Sixteenth British Legal History Conference (Dublin, 2003), 19-39.

Jones Pierce, T., ‘The Law of Wales – the Last Phase’, yn J. B. Smith (gol.), Medieval Welsh Society: Selected Essays by T. Jones Pierce (Caerdydd, 1972), 369-389.

Kelly, F., ‘An Old Irish Text on Court Procedure’, Peritia 5 (1986), 74-106.

Levi, T. A., ‘The Laws of Hywel Dda in the Light of Roman and Early English Law’, Aberystwyth Studies X: The Hywel Dda Millenary Volume (1928), 5-64.

MacNeill, E., ‘Ireland and Wales in the History of Jurisprudence’, yn Celtic Law Papers (Brussels, 1973), 171-192.

Pryce, H., ‘Early Irish Canons and Medieval Welsh Law’, Peritia 5 (1986), 107-127.

Pryce, H., ‘Welsh Custom and Canon Law, 1150-1300’ yn K. Pennington, S. Chowdrow a K. H. Kendall (gol.), Proceedings of the Tenth International Congress of Medieval Canon Law (Vatican City, 2001), 781-97.

Cliciwch am ddelwedd fwy

Roberts, S. E., ‘Legal Practice in Fifteenth-Century Brycheiniog’, Studia Celtica 35 (2001), 307-323.

Roberts, S. E., ‘‘By the Authority of the Devil’: The Operation of Welsh and English Law in Medieval Wales’, yn S. Meecham-Jones a R. Kennedy (gol.), Authority and Subjugation in the Writing of Medieval Wales (New York, 2008), 85-97.

Smith, J. Beverley, ‘England and Wales: The Conflict of Laws’, yn M. Prestwich, R. H. Britnall a R. Frame (gol.), Thirteenth Century England VII: Proceedings of the Durham Conference 1997 (Woodbridge, 1999).

Smith, Ll. Beverley, ‘The Gage and the Land Market in Late-Medieval Wales’, The Economic History Review 29], no. 2 (1976), 537-550.

Smith, Ll. Beverley, ‘Tir Prid: Deeds of Gage of Land in Late-Medieval Wales’, Bwletin y Bwrdd Gwybodau Celtaidd 27 (1976-78), 263-277.

Smith, Ll. Beverley, ‘The Statute of Wales, 1284’, Cylchgrawn Hanes Cymru 10 (1980), 127-154.

Smith, Ll. Beverley, ‘‘Cannwyll Dibwyll a Dosbarth’: Gwŷr Cyfraith Ceredigion Yn Yr Oesoedd Canol Diweddar’, Ceredigion 10 (1986), 229-253.

Stacey, R. Chapman., ‘Law and Literature in Ireland and Wales’ yn H. Fulton (gol.), Literature and Society in the Celtic Lands (Dublin, 2005).

Thurneysen, R., ‘Celtic Law’, yn Celtic Law Papers (Brussels, 1973), 49-70.

Walters, D. B., The Comparative Legal Method (Pamffledi Cyfraith Hywel, Aberystwyth, 1980).

Watkin, M., ‘The French Linguistic Influence in Mediaeval Wales’, Trafodion Anrhydeddus Gymdeithas y Cymmrodorion (1918-1919), 146-222.

Watkin, M., ‘The Black Book of Chirk and the Orthographia Gallica Anglicana’, Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 14 (1965-66), 351-60.

Wiliam, A. Rh., ‘Y Deddfgronau Cymraeg’, Cylchgrawn Llyfrgell Genedlaethol Cymru 8 (1953), 97-103.




Dylunio a hostio'r wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration