Machlud Cyfraith Hywel: golygiad o BL Add 22356 - Christine James


1. Tudalennau Rhagarweiniol a'r Rhagymadrodd
2. Testun Beirniadol
3. Nodiadau Testunol
4. Consbectws 1 a 2
5. Geirfa a Mynegai i Enwau Priod
6. Llyfryddiaeth a Byrfoddau

Y Gyfrol


Nid gormodiaith fyddai disgrifio llawysgrif BL Add. 22356 – neu S fel y cyfeirir ati gan ysgolheigion yn y maes – fel un o uchafbwyntiau traddodiad llawysgrifol Cyfraith Hywel. Yn y golygiad newydd hwn, sy’n cynnwys rhagymadrodd llawn, testun beirniadol, nodiadau a mynegeion, cawn ein tywys trwy lyfr cyfraith cynhwysfawr ac uchelgeisiol, un sy’n adlewyrchu milieu cyfreithiol a diwylliannol tra chyfoethog. Mae rhan gyntaf S yn fersiwn golygedig ar destun Llyfr Blegywryd, ond ceir ychwanegiadau sylweddol i’r testun craidd hwnnw, sy’n peri fod S yn destun arwyddocaol iawn o safbwynt datblygiad y llyfrau cyfraith erbyn ail hanner y bymthegfed ganrif. A hithau’n un o’r llawysgrifau cyfraith olaf i’w chopïo tra oedd Cyfraith Hywel o hyd yn system gyfraith fyw, S yn anad yr un testun arall sy’n dangos holl liwiau’r machlud ar eu mwyaf ysblennydd – cyn i Harri VIII gau’r llenni ar y gyfraith frodorol drwy basio’r Deddfau Cyfreithiau yng Nghymru (neu’r ‘Deddfau Uno’) yn ail chwarter yr unfed ganrif ar bymtheg.
Mae hon yn un o'r llawysgrifau sydd ddim ar gael yn unman arall, gw. y rhestr lawn.

Dr Christine James


Mae Dr Christine James yn Athro Cysylltiol yn Adran y Gymraeg, Academi Hywel Teifi, Prifysgol Abertawe. Llenyddiaeth yr Oesoedd Canol a’r cyfnod modern cynnar, ac yn arbennig llawysgrifau Cyfraith Hywel a thestunau crefyddol, yw prif faes ei hymchwil academaidd, a chyhoeddodd nifer o erthyglau sylweddol yn y meysydd hyn dros y blynyddoedd. Mae’n ymddiddori hefyd yng nghanu rhydd yr unfed ganrif ar bymtheg, a ‘baledi newyddiadurol’ oes Elisabeth I, ac mae’n awdurdod ar lenyddiaeth cymoedd de-ddwyrain Cymru. Mae Christine James hefyd yn brifardd cenedlaethol, a hi yw’r ferch gyntaf erioed i’w hethol yn Archdderwydd Cymru.




Dylunio a hostio'r wefan: Technoleg Taliesin Cyf.

Administration